<iframe src="https://www.googletagmanager.com/ns.html?id=GTM-TT59L2" height="0" width="0" style="display:none;visibility:hidden"></iframe> Column van Thomas Rau | Ahrend

Column van Thomas Rau

Op kerstavond 1968 maakte astronaut William Anders tijdens de Apollo 8-missie een foto van de aarde. Die foto, met op de voorgrond het maanoppervlak en daarachter in het zwarte niets de half belichte aarde, toonde ons de plek waar wij op vakantie zijn.

Voor het eerst zagen we in dat wij op aarde niet de gastheer zijn, maar slechts een tijdelijke gast. Die foto veranderde de wereld en vormde het startpunt voor alle milieubewegingen. Anders’ foto zorgde voor een gigantische sprong in ons collectieve bewustzijn. Maar het intelligentieniveau waarmee wij ons ‘zijn’ benaderen is nog altijd voor verbetering vatbaar. We moeten ons realiseren dat de aarde een gesloten systeem is. En de vraag die nu voorligt is hoe we onze open maatschappij en onze vrije economie binnen dat gesloten systeem kunnen organiseren.

Economie is niets anders dan de georganiseerde relatie tussen mens en aarde. En in die relatie moeten we radicale veranderingen aanbrengen. Willen we blijven voortbestaan dan moeten we van roofbouweconomie over naar oogsteconomie. In plaats van constant nieuwe grondstoffen aan de aarde te onttrekken en na gebruik weer te vernietigen, moeten we naar een oogstmaatschappij die alleen gebruikt wat eerst gezaaid is.

Dat bereiken we niet met voorzichtige stapjes. Alles wat we momenteel doen onder de paraplu van duurzaamheid is in feite de optimalisatie van een fout systeem. Wat nodig is, is een radicale disruptieve transformatie: het moet echt helemaal anders. En wel op drie niveaus. Geld moet geen doel op zich zijn, maar een service met een bestemming. Businessmodellen moeten zo veranderen dat producten tijdelijke grondstofdepots worden en als dienst worden aangeboden. Van verbruikers moeten we gebruikers worden. In plaats van tapijt, verlichting, bureaus en stoelen af te nemen, moeten we loop-, licht-, zit- en tafeluren afnemen. En na gebruik haalt de fabrikant zijn spullen weer op om de grondstoffen te hergebruiken.

Maar het belangrijkste én het moeilijkste is dat we bij onszelf een mentale transformatie aanbrengen. Want als je niet bereid bent je eigen persoonlijke systeem te veranderen, kun je ook die grote transformatie niet tot stand brengen. In plaats van het verduurzamen van de maatschappij, moeten wij een mentale conditie opbouwen om de dingen vanuit een totaal andere houding te benaderen. Cradle to Cradle en ons Turntoo-model (zie turntoo.com) zijn platforms die deze transformatie stimuleren. Maar dat is pas het begin. We moeten onze relatie met de aarde volledig herdefiniëren. Alleen dan hebben we nog een toekomst.


De Duitse Thomas Rau (1960) is werkzaam als architect in Amsterdam. Al sinds 1992 ontwerpt Rau duurzame gebouwen waarbij circulaire economie centraal staat.